‘Sociale zekerheid niet opnieuw hervormen’
Opnieuw hervormen van de organisatie van sociale zekerheid leidt tot verwarring en het weglekken van energie. Dit was de conclusie van verschillende sprekers op het UWV-symposium ‘Werken is doen’, op 17 juni in Amsterdam. Het symposium werd georganiseerd ter gelegenheid van het afscheid van Annette Dümig, jarenlang lid van de raad van bestuur van UWV. Zij wordt opgevolgd door Fred Paling.
Het symposium kende verschillende presentaties over het centrale thema: waarom is werken eigenlijk zo belangrijk voor mensen? Ook de ‘klanten’ zelf kwamen hierbij aan het woord. Cabaretier Vincent Bijlo –tevens columnist van het magazine UWV Perspectief- interviewde vier Wajongers die allemaal een baan hadden gevonden.
Zelfstandig kunnen functioneren, je eigen inkomen verdienen, volwaardig deel uitmaken van de maatschappij, bleken hun belangrijkste drijfveren te zijn. Ook hun werkgevers werden kort geïnterviewd: ‘Dit zijn unieke werknemers. Vooral door hun positieve instelling en ambitie er iets van te maken’, zo luidde één van de reacties.
Taak voor UWV
In zijn openingsspeech had bestuursvoorzitter Joop Linthorst van UWV al aangegeven dat ‘Werken is doen’ gemakkelijker gezegd is dan gedaan. Zeker voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. ‘Hier ligt dus een belangrijke taak voor UWV.’
Onderzoeker Cok Vrooman van het Sociaal en Cultureel Planbureau concludeerde dat ‘werk’ de welvaart in het algemeen vergroot. Waar hij direct aan toevoegde dat betaald werk weliswaar helpt tegen armoede, maar niet altijd duurzaam. Vaak is dit een gevolg van wat hij noemde ‘instabiele arbeidsrelaties’ die weinig inkomensgroei met zich meebrengen en herhalingswerkloosheid in de hand werken.
Andere conclusies van Vrooman: werkenden voelen zich minder vaak sociaal uitgesloten dan werklozen en niet-werkende arbeidsongeschikten. Bovendien zijn werklozen vaker ontevreden en ongelukkig met hun leven dan niet-werklozen. Meest kwetsbare groepen op de arbeidsmarkt zijn laagopgeleiden, met name mannen. Niet alleen is hun arbeidsdeelname gedaald, maar onder degenen die wél werken zijn er relatief veel met een flexibel, of een kort tijdelijk contract. Dit leidde tot zijn slotconclusie dat werk van groot belang is voor de samenleving, maar niet alle problemen oplost.
Yolan Koster, directeur van het kenniscentrum Crossover, ondersteunde de conclusie die de Wajongers eerder al trokken: voor jongeren met een beperking moet werk vergroting van hun zelfstandige positie in de maatschappij betekenen. De beste manier om dit te bereiken is jongeren een reële kans te bieden: meedoen moet je léren door mee te doen. Zij pleitte dan ook voor een duurzaam personeelsbeleid waarin plaats is voor alle groepen werknemers. Koster zei zich erover te verbazen dat bedrijfsartsen zich zo spaarzaam bemoeien met het aan het werk krijgen van jongeren met een beperking – als onderdeel van een gezonde bedrijfscultuur. ‘Als een bedrijfsarts zich hier niet mee bezighoudt, wie duwt zichzelf dan wel naar voren als probleemeigenaar?’
‘Niet opnieuw hervormen’
Ex-Divosavoorzitter Tof Thissen –tegenwoordig directeur van het Kwaliteitsinstituut Nederlandse Gemeenten- vroeg de politiek om de uitvoeringsorganisaties in het veld van sociale zekerheid nu eens een langere periode de kans te geven zich te bewijzen. Opnieuw hervormen van de organisatie van sociale zekerheid leidt volgens hem tot verwarring en het weglekken van energie. ‘Terwijl we deze energie juist moeten inzetten voor de mensen die dat nodig hebben’. Hij pleitte ervoor dat gemeenten en UWV elkaar helpen bij het waarmaken van hun afzonderlijke doelstellingen.
Demissionair minister Piet Hein Donner stelde dat de arbeidsmarkt de achilleshiel is van het herstel van de economie. Ook hij riep op tot het voorkomen van nieuwe organisatiediscussies over bevoegdheden en eindverantwoordelijkheden. Donner zei waardering te hebben voor UWV, vooral gezien het feit dat de organisatie telkens onderwerp is geweest van reorganisatie. De minister roemde de afscheidnemende Annette Dümig vanwege haar betrokkenheid -bij de klanten en bij de UWV-organisatie zelf- en haar kennis van zaken. Ook bestuursvoorzitter Linthorst memoreerde Dümigs trouw aan zowel klanten als aan medewerkers van UWV.
Betere samenwerking kost niets
Annette Dümig was in haar afscheidstoespraak eveneens duidelijk over de positie van UWV: voer niet opnieuw de zoveelste reorganisatie door. ‘Dat is slecht voor de arbeidsmarkt, slecht voor de klanten en werkgevers. En dan ook nog in een periode waarin geld schaars is. Betere samenwerking tussen de betrokken organisaties kost daarentegen niets. Integendeel, betere resultaten leiden ook tot een bezuiniging, vooral wanneer meer mensen aan het werk geholpen kunnen worden.’ Als bewijs trok ze een parallel met UWV: fors betere waar voor steeds minder geld.
(Bron: UWV)